Σύγχρονες οδηγίες αντιμετώπισης της οστεοπόρωσης

Σύγχρονες οδηγίες αντιμετώπισης της οστεοπόρωσης

Παρουσιάζουμε σε περίληψη τις αναθεωρημένες (2017) οδηγίες αντιμετώπισης της οστεοπόρωσης της Εθνικής Ομάδας Αντιμετώπισης της Αγγλίας.

  1. Εκτίμηση καταγματικού κινδύνου

Ο καταγματικός κίνδυνος πρέπει να εκτιμάται σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες και άνδρες ηλικίας μεγαλύτερης των 50 ετών με την χρήση της μέτρησης οστικής πυκνότητας (DEXA) και του δείκτη FRAX.

O καταγματικός κίνδυνος σπονδυλικού κατάγματος πρέπει να εκτιμάται σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες και άνδρες ηλικίας μεγαλύτερης των 50 ετών όταν υπάρχει ιστορικό απώλειας ύψους >4εκ., κύφωση, πρόσφατη θεραπεία με κορτικοειδή ή BMD T score<-2,5.

  1. Διαιτητικά μέτρα και τρόπος ζωής

Α. Πρέπει να συνιστάται ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου 700-1200mg. Αυτό ιδανικά πρέπει να επιτυγχάνεται με την διατροφή, αλλιώς πρέπει να συνταγογραφούνται συμπληρώματα ασβεστίου.

Β. Σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες και άνδρες >50 ετών σε αυξημένο κίνδυνο κατάγματος πρέπει να συμβουλεύουμε ημερήσια πρόσληψη 800IU χοληκαλσιφερόλης.

Γ. Σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες και άνδρες που λαμβάνουν φαρμακευτική θεραπεία για την οστεοπόρωση, πρέπει να δίνεται συμπλήρωμα ασβεστίου αν η ημερήσια πρόσληψη υπολείπεται των 700mg ενώ η χορήγηση συμπληρωμάτων βιταμίνης D θεωρείται απαραίτητη σε ασθενείς που βρίσκονται σε ανεπάρκεια ή κίνδυνο ανεπάρκειας βιταμίνης D.

Δ. Πρέπει να συστήνεται τακτική άσκηση και προσπάθεια βελτίωσης της φυσικής κατάστασης που πρέπει βέβαια να εξατομικεύεται ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες κάθε ασθενούς.

Ε. Πρέπει να λαμβάνεται εξατομικευμένο ιστορικό πτώσεων σε κάθε ασθενή και να λαμβάνονται τα αναγκαία μέτρα σε ασθενείς με αυξημένο κίνδυνο καταγμάτων.

  1. Φαρμακευτικές προσεγγίσεις

Α. Τα διφωσφονικά είναι η πρώτη επιλογή σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Στις γυναίκες που έχουν ευαισθησία ή αντένδειξη για τα από του στόματος διφωσφονικά τότε εναλλακτικές επιλογές αποτελούν τα ενδοφλέβια  διφωσφονικά και η δενοσουμάμπη.

Β. Πρέπει να γίνεται επανεξέταση της θεραπευτικής αγωγής μετά τα 5 πρώτα χρόνια. Η πέραν των 5 ετών αγωγή με διφωσφονικά μπορεί να συστήνεται σε ηλικιωμένους >75ετών, σε ασθενείς με ιστορικό οστεοπορωτικού κατάγματος, σε ασθενείς με οποιοδήποτε κάταγμα στην διάρκεια της θεραπείας και σε ασθενείς που λαμβάνουν κορτικοειδή.

Γ. Αν η θεραπεία διακοπεί, νέα εκτίμηση καταγματικού κινδύνου πρέπει να γίνει μετά από περιστατικό νέου κατάγματος.

Δ. Πρέπει να συστήνεται οστεοπροστατευτική θεραπεία σε ασθενείς που λαμβάνουν αγωγή με κορτικοειδή. Η αγωγή πρέπει να συστήνεται ακόμα και σε νέους ασθενείς αφού συνεκτιμηθούν ο δείκτης FRAX και η δόση και η διάρκεια θεραπείας με κορτικοειδή. Στους ασθενείς με οστεοπόρωση λόγω της λήψης κορτικοειδών, πρώτη επιλογή θεραπείας είναι η αλενδρονάτη και η ριζεδρονάτη ενώ όταν αυτές δεν είναι καλά ανεκτές ή αντενδείκνυνται συστήνεται ζολενδρονικό οξύ ή τεριραπατίδη.

Ε. Στους άνδρες ασθενείς πρώτη επιλογή θεραπείας αποτελούν επίσης η αλενδρονάτη και η ριζεδρονάτη ενώ εναλλακτικές επιλογές σε περιπτώσεις δυσανεξίας είναι το ζολενδρονικό οξύ και η δενοσουμάμπη.

  1. Τα όρια της φαρμακευτικής παρέμβασης.

Η απόφαση για την έναρξη φαρμακευτικής οστεοπροστατευτικής αγωγής πρέπει να βασίζεται στην εκτίμηση του καταγματικού κινδύνου σπονδυλικού κατάγματος και κατάγματος ισχίου  με τον δείκτη FRAX που μπορεί να εφαρμοστεί τόσο σε γυναίκες όσο και σε άνδρες.

Γυναίκες με ιστορικό κατάγματος ευθραυστότητας πρέπει να θεωρούνται υποψήφιες για έναρξη φαρμακευτικής αγωγής χωρίς την ανάγκη για περαιτέρω εκτίμηση αν και η μέτρηση οστικής πυκνότητας μπορεί να χρησιμέψει ιδίως στις  πιο  νέες μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες.